Smolian, Złatorgad	Pamporowo, Czepełare, Momcziłowcy, Rożen	Stojkite, Sziroka Łyka, Geła
Batak, Cygow chark, Rakitowo	Pesztera, Bracigowo, Kriczim, Perusztica, Wycza	Kyrdzali, Momcziłgrad, Ardino
Dewin, Доспат	Asenowgrad, Baczkowski i Arapowski monasteri	Krumowgrad, Madżarowo, Iwailowgrad
Trigrad, Bujnowo, Jagodina	Las Krzyży, Nareczen, Czudnite Mostowe	Perperikon

Smolian powstał w 1960 r. Z połączenia trzech sąsiednich wsi. Jedno z nich – Ezerowo było położone wśród jezior Smolianskich. We wsi tej, w XVII w. Turcy na siłę zislamizowali i wybili ogromną część ludności. Ci, którzy przyjęli nową wiarę zasiedlili nad rzeką Czarną we wsi Paszmakli. Nazwa Smolian została nadana po Wyzwoleniu Bułgarii na cześć słowiańskiego plemienia Smolanie, które osiadło tu przed wiekami. Pozostałe dwie to wsie Rajkowo – centrum rzemieślnictwa i Ustowo – duże centrum handlowe. W dzielnicy Smolian znajdują się „Meramowa”, „Sariewa” i inne „kyszty” – domy zamożnych mieszkańców. Most na rzece Czarnej był wzniesiony przed 3 wiekami. Smolianskie Planetarium jest największym w Bułgarii. Są tu także Muzeum Historyczne i Galeria Sztuki. W Rajkowie jest „Pangałowa kyszta” z 1860 r. Zamek „Ali Bejski”. Tu wznosi się pomnik-grobowiec poświęcony poległym w walkach wyzwoleńczych. Cerkiew "Św. Niedziela” jest zdobiona bogatymi malowidłami ściennymi. W Ustowie znajduje się interesujący stary bazar wyrobów miedzianych - „Mednikarska czarszija” i cerkiew „Św. Nikoła” z malowidłami ściennymi i oryginalną architekturą. Smolianski ezera oddalone o 10 km od Smolian są nazywane „szmaragdowymi oczami Rodop”. W przeszłości było ich 20, a dziś jest tylko 7. Jest stąd wyciąg krzesełkowy na Sneżankę z piękną panoramą. W pobliżu znajduje się malowniczy wodospad Smolianski. Złatograd jest oddalony od Sofii o 300 km, od Płowdiwu o 150, i 70 km od Pamporowa. Wokół niego, wzdłuż południowej wzgórza przekroczeniu granicy bułgarsko-greckiej. U wrtót miasta wznosi się monumentalny pomnik bohatera narodowego Chajduka Delio, którego życie i walka są kanwą bułgarskiej pieśni ludowej, której nagranie leci w kosmos jako posłanie do obcych cywilizacji. Są przechowywane przez sto pomników kultury z okresu renesansu w największych rezerw architektonicznych w Rodope. Tradycyjne domy wrażenia z bielą, kominy okrągłe i osobliwe połączenie elementów architektonicznych. Jest tu najstarsza w Środkowych Rodopach cerkiew „Wniebowzięcia NMP". Kaplice „Św. Atanasa”, „Św. Niedziela”, „Św. Proroka Eliasza” i „Św. Konstantyna i Heleny” wznoszą się na czterech wzgórzach wokół Złatogradu tworzących formę krzyża i wówi się, że bronią miasta. Oznakowaną ekościeżką można dotrzeć do rezerwatu historycznego „Św. Nedelia”. Podczas słonecznej pogody, przy odrobinie szczęścia można zobaczyć Morze Egejskie. Inne malownicze miejsca wypoczynku to brzegi rzeki Wyrbicy i zbiornik wodny „Złatorgad” oddalony od miasta o 3,5 km. W. Pisanica jest na południowy wschód szczyt Sneżanka, około 6 km na północ od Smolan. Miejscowość powstała około 300 lat Bułgarów islyamizirane gwałtownej ucieczki. Według miejscowej legendy liderem Mara zachowało się podejść do wsi i zabił co Turk, którzy odważyli się wejść do niej. Kościół Wniebowzięcia NMP został konsekrowany w 1885 r. Szczyt "Goliam Perelik" (2191 m) jest najwyższym szczytem w Rodopy, 19 km na zachód od Smolan, śnieg trwa ok. 7 miesięcy). Zagrożenie lawinowe jest niewielkie. Chaty "Goliam Perelik" najwyższej chaty Rodopy (1960 m), działa tylko w lecie. Są zbudowane wokół chaty i kilka bungalowy. Smilian (1600 mieszkańców) jest 15 km. na południe od Smolan, w dolinie rzeki Arda i jest największym w regionie. Do konwersji na islam w wieku XVII w. znajdowała się biskupstwa. Meczet został zbudowany na ruinach spalonego kościoła w 1670 roku “Św. "Piotra i Pawła”. We wsi jest jednym z największych kościołów w Rodope i wieży zegar. Rolnictwo jest głównym utrzymania, tutaj rośnie duży smilianski słynnego fasoli, stworzył kilka z najbardziej pyszne sery i żółty w Bułgarii. Pod koniec sierpnia organizowane duże zgromadzenie, które odbywa się konkurs zabawa dla najpiękniejszych i krów mlecznych. Arda i jej dopływów są ulubionym miejscem dla wielu rybaków. Mogilica (460 mieszkańców) znajduje się w pobliżu granicy z Grecją, górnym biegu Arda, 25 km. południowy-zachód od Smoliana, 920-950 m npm. Podczas Cesarstwa Bizantyjskiego przyszliście tutaj na polowania i rekreacji przedstawicieli najwyższej arystokracji, miał trzy pałace, tutaj po raz ostatni z Tracji do Morza Egejskiego. Jaskinie Uhlovica, Borikowska, Nadarci, Golubica są niewielką część badanego obszaru. Unikalne feudalnego zamku "Aguszewi Konaci" jest jedyny zachowany w Południowo-Wschodniej Europie, zbudowany w połowie XIX wieku lokalnego władcy Agusz Ag, był letnią rezydencją bogatego władcy. Stanowią kompleks budynków, wiele podwórek, tunele i tajne komór. Konak otoczony jest gruby mur obronny z basztami. Jedna z wież jest bardzo wysoki, z małymi oknami i pięknie malowane ściany i okapu dachu. Jaskinia "Uhlowica" jest jednym z podziemnych pałace góry, 3 km. na północny wschód od Mogilica. Ma bardzo piękne formacje, przyroda w ciągu wieków stworzył prawdziwy korowód corallites i helicates. Jaskinia kończy się 7 pięknych jezior, wczesną wiosną jest napełniany wodą. Największe jezioro zejść tryska Kamień wodospad. Jaskinia jest 1040 metrów nad poziomem morza, temperatury wewnątrz całego roku 10-11 stopni. Wioska Arda jest małe pięknej dolinie niedaleko od źródła Arda, 30 km od Smolan i 2 km. od granicy z Grecją, 900-1000 m npm. Miejscowość otoczona jest przez zalesione wzgórza, skaliste wzgórza i łąki szerokie. Klimat jest chłodne w lecie, piękny, słoneczny jesienią i śnieżna zima i wiosenny kwiat. W jasnych pogoda jest widoczny w oddali błękitne wody Morza Egejskiego i ks. Tassos (tylko 47 km.). Nie ma świątyni Dionizosa, ruiny wczesnego kościoła i wiele jaskiń. Hotele w miejscowości