|
|
|
Sofia jest stolicą Bułgarii i ma 1 182 000 ludności. Leży
na równinie Sofijskiej na wys. 550 m. n.p.m. Jest oddalona od granicy z
Serbią (Kalotino) o 55 km, z Macedonią (Gjuszewo) – o 115 km, z
Grecją (Kułata) – 180 km. Bułg.-turecka granica (Kapitan
Andreewo) znajduje się 315 km od Sofii, a bułg.-rumuńska (koło
Ruse) – 325 km. Sofię
łączą drogi międzynarodowe i powietrzne z większością
stolic europejskich, z Istambułem jak i ze stolicami
Bliskiego Wschodu. Dewizą miasta jest „Rośnie, lecz nie starzeje się”.
Pierwsze
ślady życia na tych terenach to pozostałości osady z
neolitu. W VIII w. p. Chr. wokół źródeł wody
mineralnej powstał gród tracki. Po opanowaniu go przez Rzymian
otrzymał nazwę „Serdika” (miasto plemienia Serdów). W tym
okresie gród stał się centrum prowincji Tracja Wewnętrzna. Ocalał mimo najazdów Hunów, Gotów i in. Od połowy
VI w. miasto nosiło nazwę „Triadica” i było ważnym
centrum administracyjnym Imperium Bizantyńskiego.
W 809 r. znalazło się
w granicach państwa bułgarskiego i otrzymało słowiańską
nazwę Sredec. W 1382 r. zostało
podbite przez najeźdźcę tureckiego. Wtedy prawosławne
cerkwie były zniszczone a na ich miejsce pobudowano tureckie meczety,
łaźnie i inne budowle. Sofia została wyzwolona 4 stycznia 1878 r.
i mianowana stolicą Bułgarii 4 kwietnia 1879 r.
Hotele w Miasto
Chram–pomnik "Św. Aleksander Newski" będący symbolem
stolicy Bułgarii. Fundamenty
budowli zostały położone w 1882 r., a budowę ukończono
w 1912. Jest to nie tylko symbol Sofii, lecz i największa cerkiew na Płw.
Bałkańskim. Zachowana jest w stylu neobizantyńskim – pięcionawowy budynek na
planie krzyża. Ma okrągłą centralną część
a wejście frontowe jest z ciemnego marmuru. Miejsca tronowe są
zdobione brazylijskim onyksem, a okna – alabastrem. Są tu trzy absydy ołtarzowe
poświęcone Aleksandrowi Newskiemu, carowi Borysowi I Chrzcicielowi i
świętym braciom Cyrylowi i Metodemu.
Wewnątrz są piękne
malowidła ścienne pędzla największych bułgarskich i
rosyjskich malarzy.Wyjątkowo cenne są ikony, freski i ogromne żyrandole. Ikona „Matki Bożej z Dzieciątkiem” z macicy perłowej ma
cudowne właściwości. Wyjątkowo cennym eksponatem cerkiewnym
jest kamyk z Golgoty przechowywany w puzderku z masy perłowej, z herbem
Carstwa Bułgarskiego. W
podziemiach świątyni znajduje się „Krypta” – filia skarbca
starej sztuki bułgarskiej Galerii Narodowej. Zgromadzono tutaj ok. 300
eksponatów: ikon, fragmentów napisów ściennych, stare
tkaniny i naczynia liturgiczne. Szczególnie cenna jest kolekcja ikon bułgarskich
– najstarsze eksponaty pochodzą z IX w.
„Narodno sybranie” to siedziba bułgarskiego parlamentu. Podstawy bułgarskiej
Konstytucji i Parlamentu ukształtowały się podczas
Zgromadzenia Cerkiewno – Narodowego w Carygradzie (dzis. Istambuł), w
1871 r. i w ciągu lat działalności bułgarskiego ruchu
rewolucyjno-wyzwoleńczego. Zgromadzenie w Oboriszte, 14 kwietnia 1876 r.,
które zadecydowało o wybuchu Powstania Aprilskiego, było
pierwowzorem bułgarskiego parlamentu – Narodnego Sybrania. Oficjalnymi
początkami parlamentaryzmu było Zebranie Założycielskie w
mieście Weliko Tyrnowo (1879 r.), które opracowuje Tyrnowską
Konstytucję – podstawowy dokument ustawodawczy w Bułgarii do 1947 r.
Przyjął on zasadę rozdzielenia dwu władz.
Do
tej pory władzę sprawowało 39 Zwykłych i 7 Wielkich Zebrań
Narodowych, te ostatnie zwoływane są jedynie w momentach ważnych
decyzji państwowych i zmian w Konstytucji. Siódme „Weliko Narodno
Sybranie” w dniu 12 lipca 1991 r. uchwaliło dzisiejszą Konstytucję
Republiki Bułgarii. Budynek
będący siedzibą Zebrania Narodowego ma wartość
historyczną i jest pomnikiem kultury. Został zbudowany w latach 1884
– 1886 w stylu neorenesansowym.
Cerkiew „Św. Sofia” została
wzniesiona na pozostałościach z czasów rzymskich do połowy
VI w. Istniał tu także amfiteatr rzymski, na arenie którego
rozgrywały się walki gladiatorów. Potem w miejscu tym istniało
kilka świątyń, niszczonych przez Hunów i Gotów. W
czasach II Bułgarskiego Carstwa jest siedzibą metropolity i daje swe
imię miastu. Pod panowaniem tureckim była przebudowana na meczet,
malowidła ścienne zostały zniszczone, dobudowano minarety. W XIX
w. zrujnowało ją trzęsienie ziemi i odbudowano ją jako
świątynię chrześcijańską dopiero po odzyskaniu
niepodległości przez Bułgarię. Pełne odrestaurowanie
budynku zakończyło się w 1930 r.
Cerkiew jest jednym z najcenniejszych pomników architektury chrześcijańskiej
na Bałkanach. Bułgarzy wierzą, że cudowna siła św.
Zofii w ciągu wieków broniła ich stolicę
od nieprzyjaciół i klęsk żywiołowych. Za
cerkwią znajduje się grób wielkiego pisarza bułgarskiego
– Iwana Wazowa.
Pomnik Nieznanego Żołnierza został
wzniesiony w 1981 r. i jest usytuowany koło cerkwi „ś. Sofia”.
Rotunda "Św. Jerzego" została ogłoszona pomnikiem kultury przez UNESCO. Jej
początki datują się jeszcze z czasów rzymskiej twierdzy
Serdiki. Była niszczona przez Hunów, a Turcy przebudowali ją na
meczet. Na jej ścianach odkryto trzy warstwy średniowiecznych fresków
z X w., przedstawiających 22 proroków. Kopuła pochodzi z XIV w.
i przedstawia Chrystusa otoczonego przez 4 aniołów. Na
wschód od rotundy rozciągają się wykopaliska osady
rzymskiej.
Narodowe Muzeum Historyczne została
założona w 1973 r. i jest ponad 533 000 eksponatów z
czasów prehistorycznych aż po współczesność. Eksponatów sklepu piętrze od starożytności
do czasów średniowiecza i zawiera skarby złota i srebra,
ceramiki i znaleziska archeologiczne. Na pierwszym piętrze jest do sztuki
religijnej, bułgarski Odrodzenia i obejmuje stroje narodowe, dywany i meble z
tego okresu.
Narodowe Muzeum Archeologiczne sklep
trackie, greckie i rzymskie artefaktów. Położony w centrum w budynku "Buiuk Meczet" (Wielki Meczet) z XV
wieku.
Narodowy Pałac Kultury est największym
wielofunkcyjny kompleks w Europie Południowo-Wschodniej. Usytuowany w
samym centrum stolicy, posiada 13 sal i 55 konferencyjnych i sal
wystawowych. Wyposażenie techniczne nadaje się do kongresów,
konferencji, koncertów, wystaw, targów, itp.
Państwowa Galeria Malarstwa - idea zorganizowania galerii malarstwa bułgarskiego
powstała jeszcze przed I Wojną Światową, lecz jej realizacja
była możliwa dopiero w latach 30-tych XX w. Po II Wojnie rozpoczęły się
intensywne poszukiwania cennych obrazów na terenie całej Bułgarii, ich rezultatem jest kolekcja ponad 2 000
obrazów. Wkrótce potem
zostaje podpisany dokument prawny i statut Państwowej Galerii Malarstwa. Sofijski
Gminny Urząd Miasta także posiada zbiór ok. 3000 dzieł
największych artystów-malarzy z okresu po Wyzwoleniu Bułgarii i
z lat 20-tych zeszłego wieku.
Narodowe Muzeum Etnografii powstało w 1892 r. Mieści się w byłym Pałacu Carskim – zabytkowym
budynku z końca XIX w., w centrum Sofii. W skład jego kolekcji weszło
ponad 50 000 eksponatów z okr. XVII – XX w. z terytorium całego
kraju. Jest zorganizowany na wzór zachodnioeuropejskich muzeów
tego typu. W pierwszych dziesięcioleciach XX w. zyskał miano
najbogatszych zbiorów tego typu na Bałkanach. Muzeum jest działającym
centrum kulturalno-oświatowym.
Narodowe Muzeum Wojskowo-historyczne jest częścią pierwszego bułgarskiego
Muzeum Narodowego, które zostało rozdzielone w 1906 r. W 1968 r. otrzymało statut instytucji państwowej z
obecną nazwą. W ciągu wieków zostało zebranych i zbadanych ponad milion
eksponatów – świadków wydarzeń historii bułgarskiej i
europejskiej. Dysponuje powierzchnią wystawową 5000 m kw. i zewnętrznym terenem ekspozycji ok. 40 dka. Są tu
sale wystaw tymczasowych, sale konferencyjne, szkoleniowe i in.
Muzeum Narodowe "Ziemia i ludzie" znajduje się w odnowionym budynku - pomnik kultury, wybudowany w 1898 roku
w zbiorach 20 000 różnych minerałów z całego
świata jest z darowizn od firm i osób prywatnych.
Muzeum Narodowe Historii Naturalnej zostało
założone w 1889 roku i jest najbogatszym naturalnym muzeum nauki na
Półwyspie Bałkańskim. W trzy główne działy: geologia, zoologia i botanika
ponad 400 gatunków ssaków, ponad 1200 gatunków ptactwa,
setki tysięcy owadów i innych bezkręgowców.
Muzeum
Kultury Fizycznej i Sportu przedstawia historię Bułgarii sportu i
doskonałości w Bułgarii sportowców. Istnieje ponad 500 eksponatów i fotografie,
kopię pierwszej rowery bułgarski, motocykli i wyścigowych
zespołów znanych sportowców, biblioteka puchary i medale.
Kościoła Narodowego Historycznego i Muzeum
Archeologiczne Święty Synod bułgarskiej Cerkiew prezentuje
kultury duchowej poprzez różnorodne rękopisów i
inkunabułów, cennych ikon i grafik, talerze, zabytki kościelne
i zabytki sztuki chrześcijańskiej. Ekspozycja muzeum obejmuje modele
znanych kościołów, obrazy godne uwagi zabytki kościelne.
Teatr Narodowy "Iwan Wazow" mieści się w budynku z lat 1906-07, utrzymanym w
stylu barokowym i bogato zdobionym figurami z mitologii greckiej. Fresk i apokryf nad frontonem przedstawiają
Apollona i Muzy, a podwójne kolumny
z dwóch stron budynku – boginię Nike w rydwanie. Wystrój wnętrza
teatru został odrestaurowany po zniszczeniu pożarem w 1929 r. Kurtyna
sceny głównej była wykonana w mieście Panagjuriszte i
przedstawia sceny z baletu „Żar-Ptica”
Igora Strawińskiego. Wokół fontanny przed teatrem spotykają
się miłośnicy gry w szachy.
Plac „Sławejkow” jest jednym ze starych, historycznych miejsc w Sofii. 11
lutego 1515 r. Turcy zabili bułgarskiego
świętego - Św. Jerzego z Kratowa. Legenda głosi, że co
roku w tym dniu na kamieniach placu pojawia się krew bułgarskiego
bohatera upamiętniając jego męczeńską śmierć. Po
Wyzwoleniu plac został rozszerzony, wokół wybudowano nowe domy
z ogrodami, w jednym z nich mieszkał znany bułgarski pisarz i społecznik
– P.R. Sławejkow. Po jego śmierci plac otrzymał nazwę od
jego nazwiska. W latach 20- i 30-ych XX wieku pojawiły się dzisiejsze
budynki ze sklepami na parterze. Ruch samochodowy jest zabroniony i Plac Sławejkow
stał się ożywionym miejscrm spacerów i ulubionym miejscem
bukinistów.
Uniwersytet Sofijski „Św. Kliment Ochridski - początki bułgarskiej oświaty datują
się z IX w. W
okresie bułgarskiego Odrodzenia rodzi się idea Szkoły Wyższej. W końcu 1888 r. kurs wyższej pedagogiki przekształca się
w Szkołę Wyższą, która stopniowo przeradza się w
Uniwersytet. Z latami staje się on centrum cieszącym się dużym autorytem na Bałkanach i w pełni rozwiniętą,
o europejskim charakterze, uczelnią. Gmach
główny Uniwersytetu Sofijskiego „Sw. Kliment Ochrydzki” jest
jedną z zabytkowych, reprezentacyjnych budowli stołecznych. Został
on sfinansowany przez dwóch fundatorów – braci Ewłogiego i
Christo Georgiewych.
Ruska cerkiew “Św Mikołaja” była wybudowana w 1913 r. Jej nazwa pochodzi
stąd, że swoim stylem przypomina cerkwie Moskiewskie z XVII w. Także
wnętrze i malowidła ścienne są zachowane w tradycyjnym stylu
moskiewskim. Robią
wrażenie kompozycja i interesujące rozwiązania architektoniczne.
Wokół kopuły głównej znajdują się cztery
mniejsze, położone symetrycznie. Kopuły „ruskiej cerkwi” są
pozłacane. W
latach 1921 – 1950 zwierzchnikiem chramu był archiepiskop Serafim.
Pochowano go w krypcie pod cerkwią, w marmurowym grobowcu. Istnieje
podanie, że jeśli ktoś powierzy mu swą prośbę –
zostanie ona spełniona.
Synagoga w Sofii został zbudowany w
1909 roku i jest trzecim co do wielkości w Europie po tych w Budapeszcie i
Amsterdamie. Został zaprojektowany przez austriacki
architekt Gryunander w hiszpańskim stylu mauretańskim i przypomina
synagoga w Wiedniu, zniszczona przez Niemców.
Cerkiew Bojanska znajduje się u podnóży
łańcucha Witosza, w dzielnicy Bojana. Zdobiona jest wspaniałymi
malowidłami średniowiecznymi i jest dobrze zachowanym pomnikiem
architektury z okresu feudalizmu. Freski pochodzą z 1259 r. i są
arcydziełem sztuki tamtego okresu. Postaci fundatorów - Sewastokratora Kałojana i jego żony Desisławy
w bogatych, świątecznych szatach są przedstawione na jednym z fresków. Interesujące są
także portrety cara Konstantina i carycy Iriny – ze wszystkimi detalami w rysunku twarzy i części garderoby.
Jak na czasy, gdy malarstwo portretowe dopiero zaczynało się rozwijać
– są to prawdziwe arcydzieła.
W ciągu wieków świątynia ta opustoszała. W 1987 r. została zrekonstruowana i obecnie jest
obiektem chronionym przez UNESCO.
Ogród zoologiczny w Sofii został założony w 1888 r. w parku byłego pałacu carskiego.
Ówczesny car Ferdynand interesował się kolekcjonowaniem dzikich zwierząt. Na jego polecenie
wydzielono teren na ogród zoologiczny i wzbogacano zbiór o nowe ekzemplarze. Pierwsze lwy przywieziono w 1892 r.
Dziś w sofijskim ogrodzie hoduje się wiele zwierząt będących rzadkością.
Jezioro Panczerewsko jest wspaniałym miejscem wypoczynku, spacerów i pikników. Znajduje się 15 km od Sofii, w
kierunku ski - kurortu Borowca i łańcucha górskiego Riła. Na tym zbiorniku o długości 5 km
można uprawiać kajakarstwo i inne sporty wodne. Wokół jest wiele domów wypoczynkowych, tras
turystycznych, parków z kawiarniami i barkami i kilka źródeł mineralnych.
Witosza jest
najczęściej odwiedzanym łańcuchem górskim w Bułgarii. Jest to jeden z symboli
stolicy kraju. Szczyt „Czerni Wrych” (2290) plasuje Witoszę jako czwarte co do
wysokości góry w Bułgarii. Unikalnym fenomenem przyrody są tu kamienne rzeki
moren (okrągłych kamieni granitowych). W wysokich górach zima
trwa tu do 7 mies, latem jest tylko w lipcu i sierpniu. Najbardziej
deszczowe miesiące to lipiec i grubości pokrywy śnieżnej
kształtuje się w marcu. Największą rzeką
wypływającą z Witoszy jest Struma. W górach
tych nie ma jezior.
Informacje dotyczące
Dragalewski monaster jest położony u stóp
łańcucha Witosza, w pobliżu sofijskiej dzielnicy Dragalewcy, wśród
malowniczych lasów bukowych. Powstał on ok. 1345 r. i został
nazwany „Carskim Klasztorem”. Uległ zniszczeniu w 1382 r. podczas
opanowywania Sofii przez Turków. Odbudowany w XV w. stał się
centrum Sofijskiej Szkoły Literackiej. W XVII w. Monasterze Dragalewskim
utworzono szkołę przyklasztorną. Był on także centrum
patriotzymu i działalności wyzwoleńczej w okręgu sofijskim.
Obecnie jest zaliczany do bezcennych zabytków – pomników
kultury.
Klasztorna cerkiew „Wniebowzięcia Matki
Boskiej" („Boliarska cerkiew”) - została zbudowana jeszcze przed zaborem tureckim. W 1932 r.
dobudowano drugi kościół „Sw. Mina”, i dziś obie
cerkwie są połączone. Cerkiew jest zdobiona pięknymi
malowidłami ściennymi. Monaster Dragalewski był ważnym ośrodkiem
piśmiennictwa religijnego i posiadał znaną szkołę
kopiowania dawnych ksiąg (skryptorium). Pochodzi stąd wiele wyjątkowo
cennych rękopisów.
Kremikowski monaster „Św. Jerzego Zwycięzcy" to
klasztor średniowieczny położony 4 km od dzielnicy Sofii –
Kremikowcy. Był wzniesiony w okresie II Carstwa Bułgarskiego, zburzony
przez Turków w 1382 r. i na nowo odbudowany w 1493. Zachował się
kociół klasztorny „Św. Jerzego” z malowidłami ściennymi
z 1493 r. Przedstawiono na nich patrona - Św. Jerzego, na białym
koniu, który przebija kopią smoka. Ciekawe są też freski
przedstawiające św. św. Konstantyna i Elenę oraz portret
zbiorowy ktitorów z 1493 r. Cennym
eksponatem jest księga „Kremikowsko Ewangelie” – piękny rękopis
z XV w.
|
|
| |
